Irak Kürdistan Bölgesi kültür mantarı ihraç ediyor

HABER MERKEZİ

Irak Kürdistan Bölgesi’ndeki 7 ayrı mantarhanede günlük 16 ton kültür mantarı üretiliyor. Bu ürünün bir kısmı Irak’ın değişik kentlerine ihrac ediliyor.

Tarım ve Su Kaynakları Bakanlığı verilerine göre Kürdistan Bölgesi’nde kültür mantarcılığının yapıldığı 7 mantarhane bulunuyor. Bunlardan 3’ü Erbil’de, 3’ü Süleymaniye’de ve 1’i de Duhok’ta bulunuyor.

Geçtiğimiz aylarda günlük 16 ton ürün elde edilen bu mantarhanelerde önümüzdeki 2 ay içerisinde 22 ton mantar elde edilmesi bekleniyor. Bu nedenle Kürdistan Bölgesi’ndeki pazarlarda ihtiyacı fazlasıyla karşılayan ürün Irak’a ihraç ediliyor.

Rûdaw’a konuşan Tarım ve Su Kaynakları Bakanlığı Sözcüsü Hüseyin Hemekerim, mantarın protein, vitamin ve mineral bakımından zengin bir besin olması, vatandaşların taze ve sağlıklı beslenme ihtiyacı ile son yıllarda mantar tüketimine talebin artığını ve üreciliğinin de geliştiğini söyledi.

Hemekerim, üç büyük kentte toplam 7 mantarhanenin bulunduğunu ve 2 ayrı projenin de tamamlanma aşamasında olduğunu belirtti.

Kürdistan Bölgesinde üretilen ürünlerin iç pazarın ihtiyacını karşıladığını, artan ürünlerin Irak’taki diğer kentlere ihrac edildiğini kaydetti.

Kültür mantarı üreticiliğinin tarihi Kürdistan Bölgesi’nde çok eskilere dayanmıyor. Ancak son yıllarda bu alanda hayata geçirilen projeler başarı elde ediyor.

Erbil’in Kuştepe kasabasında yaklaşık 2 yıldır kurulan mantarhanede günlük yaklaşık 6 ton mantar elde ediliyor.

Proje Müdürü Zana Nuri, “Projenin başlangıcında 19 izole edilmiş odada mantar yetiştirmeye başladık. İhtiyaç artışı ve çalışmalarımızdaki verim sayesinde bu yıl 45 yeni odada daha üretime geçtik. Günlük 6 ton mantar elde ediyoruz ve hedefimiz bunu 12 tona çıkarmaktır” dedi.

Ürünlerini pazarlamakta herhangi bir sıkıntı yaşamadıklarını dile getiren Zana Nuri, tüm ürünlerin Kürdistan pazarında rahatlıkla satıldığını söyledi.

Mantar üretimi üç aşamadan oluşuyor. Birinci aşama kapalı ve ısı yalıtımlı izole edilmiş bir alanda 16 ile 23 derece sıcaklıkta ve yeterli nem oranı içerisinde tohumların yetiştirilmesidir. İkinci aşama ise ki bu en önemli kısmıdır, mantar kompostu hazırlamaktır. Mantarın gelişim alanı için oluşturulan hammaddeye kompost denilmektedir. Üçüncü aşama ise ürünün toplanmasıdır.

Zana Nuri, kompost için gerekli gübreyi diğer mantarhaneler gibi İran’dan ihraç etmediklerini, tamamen Kürdistan Bölgesi’ndeki çiftçilerden aldıklarını söyledi.

Nuri, “Kürdistan’daki çiftçilerden yıllık 300 bin dolarlık gübre alıyoruz. Ayrıca tohumları da kendimiz üretiyoruz” dedi.

Mantar yetiştirmek için başlangıç hazırlıkları büyük bir titizlik ile yapılmaktadır. İlk iki hafta en uygun atmosferin oluşturulmasına ihtiyaç vardır. İlk ürünlerin yetişmesi için 35 günlük bir süreye ihtiyaç var ve bu aşamdan sonra 3 hafta üst üste ürün elde edilebilir.  

Süleymaniye’deki 3 ayrı projeden de günlük 6 ton mantar elde ediliyor. Pencwin ilçesindeki projede günlük yaklaşık 2.3 ton mantar üretiliyor.  

Pencwin Mantarhanesi Proje Müdürü Yusuf Namık ise üretimin maliyeti ve ürünün fiyatı nedeniyle iyi bir gelir elde edemediklerini söyledi.

Namık, “25 ton üretim sağlanan bir oda için 12 milyon dinar harcıyoruz ve buradan 5 ton elde ediyoruz. Pazarda ise mantarın kilosu 2.500 dinardır” dedi.  

Pazarda kültür mantarı fiyatları düşmüş olsa da yetiştiriciler projelerini geliştirme arayışı içerisinde. Süleymaniye’deki Şiler adlı mantarhanede geçmişte 7 izole oda bulunuyordu. Ancak bu sayı 21 odaya çıkarılmış durumda ve günlü 2.5 – 3 ton mantar elde ediliyor.

Şiler Mahnathanesi Proje Müdürü Hiwa Tofiq, “Mantarın vitaminel değeri etinkinden az değil ancak hala vatandaşlar bu ucuz gıdanın değerini anlamış değil. Bu yüzden proje sahipleri ürünlerini reklam yolu ile tanıtmalı” dedi.

Hükümet mantar ithalatını yasakladı

Kürdistan’daki üreticilerin çıkarlarının korunması ve yerli malının tüketilmesi için Kürdistan Tarım ve Su Kaynakları Bakanlığı ilk aşamada sınır kapılarından ithal edilen kültür mantarlarının gümrük vergisini artırdı. Ancak yerli ürünün artmasının ardından mantar ithalatı yasaklandı.

Tarım ve Su Kaynakları Bakanlığı Sözcüsü Hüseyin Hemekerim, “Şimdiye kadar gümrüklerde konserve mantarlar dışında diğer mantar çeşitlerinin ithalatı yasaklanmıştı. Şimdi artan yerli ürün sayesinde kutu ve konserve mantarlarının da ithalatını yasaklama kararı alacağız. Kürdistan Bölgesi’ndeki Pazar ve restorantlar konserve mantar ihtiyaçlarını yerli üretimden temin edebilecek” diye konuştu. (Kaynak: Rûdaw)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Close